PQQ là gì? Hiểu rõ lợi ích của nó so với vitamin.

Liệu loại vitamin tiềm năng này thực sự có thể tăng cường chức năng não? Hiệu quả cho cả người trẻ và người già!

Giới thiệu

PQQ, hay pyrroloquinoline quinone, là một coenzyme mà cơ thể người không thể tự tổng hợp nhưng lại rất cần thiết cho các hoạt động sinh lý. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy việc bổ sung PQQ có thể cải thiện khả năng tư duy. Điều này có lợi cho cả người trẻ và người lớn tuổi. Tuy nhiên, cần thêm bằng chứng để hiểu đầy đủ về những lợi ích hoặc rủi ro lâu dài liên quan đến nó. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về một hợp chất được gọi là pyrroloquinoline quinone, thường được viết tắt là PQQ.

PQQ là gì?

PQQ có thể được coi như một loại vitamin. Một số nhà nghiên cứu thậm chí đã đề xuất điều này trong một ấn phẩm. Thiên nhiên PQQ nên được phân loại là vitamin nhóm B.
Đề xuất này vẫn đang được tranh luận và chưa được chấp nhận rộng rãi. Tuy nhiên, việc nhận ra các đặc tính giống vitamin của PQQ có thể giúp chúng ta thấy được tầm quan trọng của nó đối với sức khỏe.

1. Cơ thể không thể tự tổng hợp PQQ, nhưng chất này lại cần thiết cho nhiều hoạt động sinh lý khác nhau.

2. Giống như nhiều vitamin nhóm B, vốn là các coenzyme hoặc tiền chất của coenzyme, PQQ cũng là một coenzyme. Coenzyme là những thành phần thiết yếu giúp hình thành các enzyme hoàn chỉnh. Nhiều enzyme cần thiết cho các chức năng sinh lý của cơ thể phụ thuộc vào PQQ để đạt được dạng hoạt động của chúng.

3. PQQ đóng nhiều vai trò quan trọng trong cơ thể. Nó giúp loại bỏ các gốc tự do và cung cấp lợi ích chống oxy hóa. Nó cũng làm giảm viêm và ngăn ngừa tế bào chết. PQQ điều chỉnh chức năng ty thể và chuyển hóa năng lượng. Nó bảo vệ hệ thần kinh và ức chế sản xuất melanin. Ngoài ra, nó còn chống lại khối u và giúp điều chỉnh quá trình chuyển hóa xương.

4. PQQ có thể được tìm thấy trong nhiều mô và cơ quan khác nhau trong cơ thể và chủ yếu được cung cấp qua chế độ ăn uống.

5. Với trọng lượng phân tử chỉ 330, PQQ có thể dễ dàng vượt qua hàng rào máu não.

6. PQQ rất hiệu quả trong việc loại bỏ các gốc tự do. Nó hoạt động tốt hơn vitamin C từ 50 đến 100 lần. Điều này giúp giảm tổn thương do oxy hóa. Nhiều vấn đề sức khỏe, bao gồm bệnh tim mạch và suy giảm nhận thức, đều liên quan đến tổn thương do oxy hóa, vì vậy việc giảm thiểu tổn thương này có lợi cho sức khỏe tổng thể.

Hôm nay, chúng ta sẽ tập trung vào ba chức năng chính được hỗ trợ bởi bằng chứng từ các thử nghiệm lâm sàng hiện có.

Chức năng 1: Cải thiện chức năng nhận thức

Khía cạnh này rất quan trọng đối với cả sinh viên và người đi làm.
Nhiều loại thực phẩm và thành phần dinh dưỡng có thể giúp làm chậm quá trình suy giảm nhận thức do tuổi tác. Tác dụng này thường mạnh hơn ở người lớn tuổi, đặc biệt là những người mắc bệnh mãn tính. Tuy nhiên, PQQ đã chứng minh hiệu quả ở cả người trẻ và người trung niên khỏe mạnh.

Chức năng 2: Nâng cao bảy lĩnh vực điểm số nhận thức

Một nghiên cứu được thực hiện tại Nhật Bản bao gồm 64 tình nguyện viên khỏe mạnh từ 40 đến 80 tuổi. Trong hơn 12 tuần, những người tham gia nhóm can thiệp đã tiêu thụ 21,5 mg muối dinatri PQQ mỗi ngày (thương hiệu mnemoPQQ®). Chỉ sau sáu tuần, các bài kiểm tra cho thấy sự cải thiện đáng kể ở bảy lĩnh vực chức năng nhận thức so với nhóm đối chứng, bao gồm:

1. Bộ nhớ tổng hợpKhả năng ghi nhớ và hồi tưởng thông tin.
2. Trí nhớ ngôn ngữKhả năng ghi nhớ và nhớ lại từ ngữ.
3. Thời gian phản ứngKhả năng phản ứng nhanh chóng với các kích thích.
4. Sự chú ý phức tạpKhả năng duy trì sự tập trung và phản ứng kịp thời với các chi tiết trong những nhiệm vụ đòi hỏi sự chú ý liên tục.
5. Tính linh hoạt nhận thứcKhả năng thích ứng các quy trình tư duy và chiến lược để đáp ứng với những thay đổi trong yêu cầu công việc.
6. Chức năng điều hànhCác khả năng liên quan đến lập kế hoạch, ra quyết định, trí nhớ làm việc và khả năng kiểm soát xung động.
7. Tốc độ động cơĐây là khả năng thực hiện các chuyển động nhỏ, nhanh và lặp đi lặp lại. Nó liên quan đến tốc độ và hiệu quả chúng ta thực hiện các công việc hàng ngày.

Chức năng 3: Có lợi cho người từ 20 tuổi trở lên

Một thử nghiệm khác bao gồm 70 người lớn khỏe mạnh từ 20 đến 65 tuổi. Nhóm can thiệp dùng 20 mg PQQ mỗi ngày trong 12 tuần. Những người từ 20 đến 40 tuổi cho thấy khả năng linh hoạt nhận thức, tốc độ xử lý và tốc độ điều hành tốt hơn sau tám tuần. Đối với những người từ 41 đến 65 tuổi, sự cải thiện được ghi nhận ở trí nhớ tổng hợp và trí nhớ ngôn ngữ sau 12 tuần. Các tác giả lưu ý rằng nhà sản xuất sản phẩm PQQ đã tham gia. Họ làm rõ rằng các nhà tài trợ không ảnh hưởng đến bất kỳ kết luận nào từ các thử nghiệm.

Chức năng 4: Tăng cường lưu lượng máu ở vỏ não trước trán

Hai nghiên cứu khác sử dụng hình ảnh cận hồng ngoại. Họ nghiên cứu lưu lượng máu và lượng oxy tiêu thụ ở vỏ não trước trán. Nghiên cứu này được thực hiện với các tình nguyện viên khỏe mạnh ở độ tuổi trung niên. Các tình nguyện viên đã sử dụng thực phẩm bổ sung PQQ. Kết quả cho thấy việc sử dụng 20 mg PQQ mỗi ngày trong 12 tuần đã cải thiện lưu lượng máu và lượng oxy tiêu thụ ở vỏ não trước trán. Điều này, đến lượt nó, đã thúc đẩy chức năng nhận thức.

Cơ chế tác dụng

PQQ có thể cải thiện chức năng nhận thức theo nhiều cách. Những cách này bao gồm giảm tổn thương do oxy hóa, thúc đẩy sự phát triển của ty thể và tăng mức độ yếu tố tăng trưởng thần kinh (NGF).

Nguồn thực phẩm tự nhiên

PQQ được tìm thấy trong động vật, thực vật và vi sinh vật. Tuy nhiên, lượng PQQ trong thực phẩm rất thấp và chủ yếu ở dạng vết. Các xét nghiệm trên hơn hai mươi loại thực phẩm phổ biến, như natto, kiwi và ớt xanh, cho thấy hàm lượng PQQ. Các mức này dao động từ 3,65 đến 61,0 nanogram trên mỗi gram hoặc mililit. Natto có hàm lượng cao nhất. Để dễ hình dung, lượng PQQ trong các loại thực phẩm này chỉ tương đương với 0,000365 đến 0,0061 miligram trên 100 gram hoặc mililit. Như vậy, lượng thu được từ việc tiêu thụ thường xuyên khác xa so với liều lượng được sử dụng trong các thử nghiệm lâm sàng. Ngoài ra, sữa mẹ chứa nồng độ PQQ cao hơn đáng kể, dao động từ 140 đến 180 nanogram trên mỗi mililit.

Bổ sung PQQ vào thực phẩm chế biến sẵn

Vì thực phẩm tự nhiên chứa rất ít PQQ, nên nước ta đã cho phép bổ sung PQQ vào thực phẩm chế biến. PQQ có thể được tổng hợp thông qua các quá trình lên men hóa học hoặc vi sinh. Vào tháng 3 năm 2022, Ủy ban Y tế Quốc gia đã phê duyệt PQQ như một chất phụ gia thực phẩm mới. Sự phê duyệt này áp dụng cho tất cả mọi người trừ trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai và bà mẹ đang cho con bú. Giới hạn lượng tiêu thụ hàng ngày là 20 mg hoặc ít hơn. PQQ cũng có thể được sử dụng trong đồ uống.

Hơn nữa, việc sử dụng PQQ được sản xuất thông qua quá trình lên men với vi khuẩn Methylovorus glucosotrophus đã được Ủy ban Y tế Quốc gia phê duyệt vào tháng 10 năm 2023.

Thực phẩm bổ sung PQQ

Hiện tại, thị trường các sản phẩm PQQ có thể còn hạn chế. Nhiều sản phẩm có sẵn dưới dạng bột pha đồ ​​uống. Những loại đồ uống này chứa PQQ và hỗn hợp các thành phần có lợi khác. Chúng thường có liều lượng thấp để mang lại lợi ích bổ sung. Khi xem xét các sản phẩm này, điều quan trọng là phải xác minh hàm lượng PQQ cụ thể. Dựa trên nghiên cứu hiện tại, việc bổ sung khoảng 20 mg mỗi ngày dường như mang lại một số tác dụng có lợi.

Phần kết luận

Tốt nhất nên tham khảo ý kiến ​​chuyên gia y tế trước khi bắt đầu sử dụng thực phẩm chức năng. Tóm lại, việc ưu tiên lối sống lành mạnh—bao gồm chế độ ăn uống cân bằng, tập thể dục thường xuyên và ngủ đủ giấc—mang lại nhiều lợi ích sức khỏe hơn so với việc chỉ dựa vào thực phẩm chức năng.